maandag 20 oktober 2014
 
Home
Welkom op Slangen.nu

Slangen.nu bevat informatie over de drie van nature in Nederland voorkomende slangen: de adder, ringslang en gladde slang. Daarnaast zijn ook de hazelworm (een pootloze hagedis) en exotische slangen opgenomen. Naast uitgebreide informatie over de slangen vind je ook tips voor het waarnemen van slangen een overzicht van slangenwerkgroepen en tips over wat je zelf kunt doen voor slangen in Nederland!

Slangen: fascinerende dieren

Portret van een adder - foto Jelger HerderVoor de een geheimzinnig en  fascinerend en voor de ander juist griezelig. Maar bij degene die wat langer naar slangen kijkt en zich verdiept in hun leefwijze, zal  huiver snel plaatsmaken voor fascinatie. Ook in de vrije natuur van Nederland kan men slangen tegenkomen, niet zo groot en gevaarlijk als in de tropen, maar daarom niet minder spectaculair en interessant. Een ontmoeting met een slang vergeet je dan ook niet gauw.

Alle drie (ringslang, gladde slang en adder) hebben een landschapstype waaraan ze de voorkeur geven. Zo vinden we de ringslang in waterrijke gebieden en de adder op hogere zandgronden, hoogveen, vochtige heide en op overgangen van droog naar vochtig. De gladde slang wordt in dezelfde gebieden aangetroffen op de droge en zonnige delen.

Slangen zijn reptielen. Anders dan amfibieën (kikkers, padden en salamanders) hebben ze een geschubde huid die ze tegen uitdroging beschermt. Daardoor kunnen ze  goed overleven in extreem droge milieus.Ze zijn koudbloedig. Om hun inwendige lichaamstemperatuur op peil te brengen zijn ze afhankelijk van zonne-instraling en omgevingstemperatuur. In de winter kruipen ze diep weg op vorstvrije plekken, bijv. onder boomwortels. Slangen zonnen op beschutte, windluwe plekken om op temperatuur te komen. Als ze warm genoeg zijn, kunnen ze ook actief worden om te gaan jagen en voedsel te verteren. Eenmaal op temperatuur kruipen ze ook weer weg om oververhitting te voorkomen. Drachtige vrouwtjes brengen meer uren zonnebadend door dan mannetjes en niet-drachtige vrouwtjes. De zonnewarmte bevordert de ontwikkeling van de eieren en jongen.

Wat maakt een slang zo intrigerend?

Slangen hebben bijzondere eigenschappen en kenmerken:

  • Van boven naar beneden: tongelende ringslang, starre oog gladde slang, hemipenis en vervellingshuid. Slangen “ruiken” met hun tong. Met het “tongelen” verkennen ze hun omgeving.  Na het opvangen van de geurmoleculen trekt de slang de tong naar binnen en strijkt de uiteinden van zijn gespleten tong langs het “orgaan van Jacobson”, het geurzintuig in een holte in het verhemelte. Met de gespleten tong kunnen ze als het ware ”in stereo” ruiken en zo een nauwkeurig beeld en afstand bepalen.
  • De “starre” blik van slangen komt doordat hun oogleden met elkaar vergroeid zijn en als een gesloten, maar doorzichtig venster voor hun ogen liggen. Ze kunnen hun ogen dus niet sluiten en daarin verschillen ze van de hagedissen. Juist het kunnen sluiten van de ogen komt op mensen als aaibaar over.
  • Reptielen hebben, net als amfibieën en vogels, één lichaamsopening voor het lozen van ontlasting en urine. Tegelijk dient deze als uitgang van de voortplantingsorganen. Slangen hebben dubbele, gepaarde geslachtsorganen, bij de mannetjes heet dit de hemipenes. Van deze “dubbele penis”, normaal inwendig opgeslagen, maar bij de paring naar buiten gestulpt, komt er één in de geslachtsopening van het vrouwtje. Voor een goed houvast zijn de hemipenes voorzien van stekels en haakjes. De vorm daarvan is specifiek voor een soort.
  • Slangen groeien niet traploos maar schoksgewijs. Hun vel groeit niet mee, maar onder de oude huid vormt zich een nieuwe, ruimere huid. Als de oude huid te strak geworden is, laat deze los en wordt door de slang afgestroopt, te beginnen bij de kop. Door scpeier en schuurbeweigingen wordt het oude vel  binnenstebuiten afgestroopt. Slangen vervellen meermaals per jaar, jonge dieren vaker dan oudere. Kort voor het vervellen wordt de huid dof en krijgen de ogen een  grijsblauwe, melkachtige kleur. Ze zijn dan dus niet blind, maar ze zien tijdelijk wel wat slechter dan normaal. De vervellingen kan men in het leefgebied van slangen vinden en zijn tot op soort  herkenbaar. Klik hier voor herkenningskaarten van vervellingen.
 
Dit is een website van

Klik hier om naar de website van Stichting RAVON te gaan

Nederlandse soorten
Waarnemingen doorgeven

Klik hier om naar Telmee.nl te gaan om je waarnemingen door te geven!

Klik hier om je waarnemingen door te geven via Waarneming.nl

Gebruiksovereenkomst | Privacybeleid © PlumIT